-A A +A

Περιηγητικό αναμνηστικό: Παλιά και Νέα Γιάννινα - Στοιχεία παρακμής κι εκσυγχρονιστικής αιχμής (!) Του +Λάμπρου Μάλαμα

Πολλές πόλεις στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, μαζί και τα Γιάννινα έχουν υποστεί την ανάλογη  διάβρωση και διαστροφή. Ύποπτα νυχτερινά κεντράκια, ξενυχτάδικα μπαρ και μπαράκια, σκυλάδικα και βρώμικα στέκια, κουλοχεράδικα και ντισκοτέκια, "ινστιτούτα αισθητικής ανδρών" (γράφε κρυφοπορνεία) χασισοβαποράκιακαι σωματεμπορία, κλοπές, ληστείες, διαρρήξεις, αλβανομαφιόκυριαρχία καφετέριες, μπαμπς, μάλμπορο τσιγαριλίκι ουίσκο-φυσκάκι, κόκα και πέπσι κόλα και άλλα εκμαυλιστικά για τη νεολαία υποπροϊόντα φθοράς και ακολασίας του έξαλλου ατομικιστικού καπιταλιστικού συστήματος  του δυτικού "παραδείσου" του "όμορφου ηθικά και αγγελικά πλασμένου κόσμου"!!! Φτύστε τον να μη μας βασκαθεί!!! Νέος κόσμος νέοι καιροί(!)  "Ο temproa, oMores" Ξένα και απαίσια ήθη, που επισκιάζουν τα γνήσια παραδοσιακά της ρωμιοσύνης μας!…

Πως ν' αμυνθούν οι αληθινοί και ατόφιοι Έλληνες, για να κρατήσουν και να καλλιεργήσουν όλα τα ωραία και θετικά στοιχεία της παράδοσής μας; Προσπαθούν με συλλόγους κι αδελφότητες με την κατ΄ εξοχήν εθνική δημοτική μας μουσική, τους χορούς και τα τραγούδια: Παλεύει μια μερίδα λαού προς τιμή της. Αμύνεται.

Όμως το πνεύμα της σωστής καθοδήγησης του ελληνοκεντρικού διαφωτισμού περιφρονείται, περιθωριοποιείται …

Ας προσπαθούν ομάδες πρωτοβουλίας λαού, να περισώσουν ότι μπορούν από τη γενική αλλοτρίωση και την πληχτική και βλακώδη ατομικοποίηση.

"Μη δεχτείτε ήθη ξένα…" εξόρκιζε μ' εθνική συνείδηση ο καημένος ο φλογερός πολεμιστής και τρανός ποιητής του 1821, τιμιότατος κι ατίμητος Γιώργος Ζαλοκώστας.

Οι κυβερνήτες διαχειριστές των επιχειρήσεων των ντόπιων και ξένων μεγιστάνων, λύσσαξαν με την απάτη της ΟΝΕ και με τα παραμύθια τους. Δεν τους ενδιαφέρει τίποτα το γνήσια εθνικό, ούτε η πολιτιστική ζώνη, ούτε ο λαϊκός πολιτισμός. Ξενομανείς και ολετήρες. Σάρωμα των δικών μας αξιών και υπονόμευση των φυσικών μας γηγενών ηθών. Χάνονται σιγά σιγά τα θετικά αγαθά της εθνικολαϊκής μας παράδοσης. Η νέα κοινωνία, με κάποιες ενδελέχειες προσπαθεί να προσαρμοστεί, να εκμοντερνιστεί, από τους αυτόκλητους "εκσυγχρονιστές" των χρεοκοπημένων κομμάτων…

Έχουν περάσει πια οι ρομαντικές και αισθηματικές γενιές και από την πόλη των Γιαννίνων, με τα "ως είθιστα" συλλογικά σαββατιάτικα και φιλικά δείπνα των φωτισμένων λογιών Σωτήρη Ζούμπου και Γιώργου Βαβαρέτσου…

Έκαναν φτερά και η "κόσσα" και η "βλιώρα" του ιδαλγού συγγραφέα Δημ. Σαλαμάγκα: νησιώτες βάλτε τα κουπιά και τις βαρκούλες γύρα "να πάμε στη Ντραμπάτοβα και στην Αγιά Σωτήρα". Όνειρα μακρινά για κάποιους Γιαννιώτες ηλικιωμένους απόμειναν και οι άδολες συντροφιές με τους περιπάτους, και τα τσιμπούσια, με τις βαρκούλες στην Παμβώτιδα.

Γλυκές νοσταλγίες και οι καντάδες, στα σοκκάκια της πόλης των θρύλων, και στις γειτονιές, με τις κιθάρες και τους "μπελαμήδες" τα χτυποκάρδια των νιάτων, με τα ντροπαλά και ευγενικά βλέμματα ερωτικά της μάνας Φύσης, τα ιπποτικά κι ευτυχισμένα αισθήματα.

-"Μ' απαρνηθής σκληρά μ' απαρνήθης

γράψτα αν θέλεις σε μαύρο χαρτί

ν' αξιωθώ να φιλήσω το χώμα

 που τα' ωραίο σου πόδι πετάει".

-Μη λες πως σε λησμόνησα,

κι αν ο καιρός περνάει

έχω καρδιά που αγαπά,

ποτέ δε λησμονάει".

Σήμερα, επικρατεί παντού η φτηνή, η πρόχειρη, η άχαρη ξηρή πεζοϋλιστική ζωή. Αισθήματα και συναισθήματα, σε δεύτερη και Τρίτη μοίρα. Πρόσκαιρες παντριές και διαζύγια. Γαστρονομικές ανθυγιεινές ενωχίες και ποδόσφαιρα. Φλιμπεράκια και ντίσκο, και ούφο, και τζόγο, σε πλατιές κλίμακες και σε κάθε είδους καταχρηστικά παιχνίδια.

Μα έτσι όπως έγιναν τα Γιάννινα με όλη τη βαβούρα και την αφόρητη αυτοκινητοκίνηση, πάλι τα' αγαπάνε και τα λαχταράνε τα τοπία τους οι Έλληνες, και ξένοι.

Δεν είναι βέβαια οι 1.600 πολυκατοικίες της, τα μεγαθήρια ντουβάρια, που της δίνουν την ομορφιά και τη μεγαλοπρέπεια της.

Είναι τα φυσικά της κάλλη, η λίμνη, τα γύρω βουνά κ' οι πράσινοι λόφοι, η γραφική και μαγευτική της φυσιογνωμία, κι όταν κανείς την αντικρίζει από το Μιτσικέλι και τις Λυγγιάδες.

Είναι η πόλη γενήτρα των φώτων και των δασκάλων του γένους, του νεοελληνικού διαφωτισμού και της ιστορικής αίγλης των αρχαίων και νεώτερων αιώνων της μεγάλης μας πατρίδας.

Είναι οι πολλές ανώτερες αξίες και μορφές που διαδραμάτισαν πρωτεύοντες ρόλους για τη φώτιση και την ανάσταση του λαού μας από τη μακρόχρονη οθωμανική σκλαβιά.

Δεν είναι μόνο τα ιστορικά της μνημεία και μουσεία είναι και τα σύγχρονα ξενοδοχεία, κι όλα τα τουριστικά ενδιαφέροντα που κάνουν τα Γιάννινα αξιαγάπητα και σημαντικό έλξης τουριστών. Είναι και οι παλιές λαϊκές τέχνες όπου τη γεννοβόλα μήτρα τους είναι στα παραδοσιακά της σπλάχνα.

Είναι βέβαια και τα αξιόλογα και απαράμιλλα περιηγητικά τοπία της περιοχής. Το Ζαγόρι, ο Βίκος, το Σπήλαιο, η Δωδώνη, ο Βοϊδομάτης κ.α.

Τα μουσεία του Θανάση Βρέλλη μέσα στην πόλη των Γιαννίνων, και το πλουτοφόρας περισυλλογής λαογραφικό στη Μπάγια Ζαγορίου, του Αγαπίου Τόλη.

Όσο για την παρακμή, τον εκφυλισμό και τον αφανισμό που έχουν υποστεί οι ονομαστές  200 περίπου παλιές γιανννιώτικες οικογένειες οφείλεται κύρια στα εξελιχτικά στοιχεία κάθε εποχή καις ε ακατανίκητες νικήτριες δυνάμεις της φθοράς, της φυσικής νομοτέλειας του διαλεκτικού μας γίγνεσθαι.

Άλλωστε, οι καταχρήσεις της αριστοκρατικής και μεσοαστικής τάξης, στην ευζωία, την υπερβολή, την κατανάλωση, έφθειραν βιολογικά τα ζωτικά και ζωογόνα κύτταρα, που δεν διασταυρώθηκαν με τα ζωντανά σπέρματα των λαϊκών τάξεων, του λαϊκού δυναμισμού. Κι έτσι, οι κάνα δυο εκατοντάδες και πάνω, παλιές αρχοντικές οικογένειες των Γιαννίνων εκφυλίστηκαν και χάθηκαν. Άλλωστε ισχύει πάντα στη ζωή και σε όλα τα πρόσωπα και πράγματα του Ηράκλειτου η διαπίστωση ότι:" Τα πάντα ρει και ουδέν μένει" Όπως τα δέντρα που ανθίζουν καρπίζουν και γεράζουν με τη σήψη τη μούχλα και το σκόρο. Τα ίδια βέβαια, ανανεώνονται. Αλλά, το δις εις τον αυτόν ποταμόν, ουκ' εμβαίνειν".