Βασιλικής – Γκλόριας Παπά: «Βατραχολυτρωτές», του Χρήστου Γκόντζου (1)

 
                        «Η κατοχή μας απλωμένη και σ΄εκείνα
                          που φοβόμαστε. / Τόσο μικρούλια/
                         Τα πιο ανύπαρχτα κάνουν δικό τους
                         /μεγαλωμένα/ μπρος μας»
                                                                    Θ.Ν.
Εισαγωγή
            Η Βασιλική Γκλόρια είναι φοιτήτρια της φιλοσοφικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
            Πριν ακόμα τελειώσει τις σπουδές της, αποφασίζει να ασχοληθεί με τη λογοτεχνία, αρχίζοντας από το παιδικό βιβλίο.
            Ανηφορικός είναι ο δρόμος της που διάλεξε να περπατήσει αλλά ευχάριστος και δημιουργικός.
            Η πανεπιστημιακή μόρφωσή της και η σωστή οικογενειακή παιδεία δημιούργησαν αισιοδοξία και σιγουριά στον ψυχισμό της.
            Ένιωσε δυνατά τα φτερά της και φτερούγησε, για να ανθοστρώσει το όνειρό της με την παιδική λογοτεχνία.
 
Η υπόθεση του έργου
            Μια φιλική παρέα από πέντε παιδιά – αγόρια και κορίτσια παραθερίζουν στο όμορφο χωριό τους μαζί με τους γονείς τους μακριά από την πρωτεύουσα.
            Τα παιδιά οργανώνουν ημερήσια εκδρομή, με τη σύμφωνη γνώμη των γονέων, ορίζουν αρχηγό και ξεκινούν χαρούμενα, να παίξουν να τραγουδήσουν, να κολυμπήσουν και να απολαύσουν το φυσικό περιβάλλον του χωριού τους.
            Η συγγραφέας διηγείται και περιγράφει τα χαρακτηριστικά περιστατικά και επεισόδια και τις δραστηριότητες της παρέας και τελειώνει το έργον της με το επεισόδιο, πως τα παιδιά σώζουν και λυτρώνουν το βατραχάκι, που κινδυνεύει να το καταβροχθίσει ένα πελώριο νερόφιδο, και γίνονται οι βατραχολυτρωτές, που είναι και ο ταιριαστός τίτλος του βιβλίου.
 
Η μορφή του
            Η μορφή είναι το μέσον για την έκφραση. Όταν το περιεχόμενο βρει την έκφραση που του ταιριάζει, βρήκε και τη μορφή του. Αυτό το πέτυχε απόλυτα η συγγραφέας.
            Το περιεχόμενο και η μορφή συμπλέκονται σε μια διαλεχτική αξεχώριστη ενότητα.
            Η καλλιτεχνική εμφάνιση προκαλεί το ενδιαφέρον και μεγαλώνει η αγωνία ν΄αγγίξει την καρδιά του το περιεχόμενο και να φτάσει στη λύτρωση και στη «κάθαρση».
            Όλες οι σελίδες ξεχειλίζουν από πολύχρωμες εικόνες, που απεικονίζουν τα πραγματικά περιστατικά, το φυσικό περιβάλλον και τις δραστηριότητες των «βατραχολυτρωτών».
            Μικρό σε όγκο, αλλά δομημένο με σφυρήλατο νου, σύνεση και υπευθυνότητα. Η πυκνότητα των νοημάτων περιόρισε την έκτασή του, αλλά αύξησε τα μηνύματά τους, που αυθόρμητα αναβλύζουν και αποτυπώνονται στη συνείδηση του αναγνώστη.
            Οι λέξεις, η σειρά τους και η πλοκή τους στην πρόταση δίνουν ρυθμό και μουσικότητα.
            Η κάθε λέξη είναι «πλάσμα με ζωή» και κάνουν το νόημα ζωντανό, ευχάριστο και κατανοητό.
 
Το ύφος της συγγραφέως.
            Το ύφος της δεν είναι στατικό και η έκφρασή της είναι ευσύνοπτη κόσμια καλαίσθητη, ανεπιτήδευτη και ποικίλλει ανάλογα με το περιεχόμενο.
            Η καλλιεργημένη ευαισθησία της την ωθεί στη ζήτηση ευάρμονης έκφρασης.
            Αγκαλιάζει τα μαγέματα της φύσης και με τον ευκίνητο ψυχικό της μηχανισμό κάνει δημιουργική σύνθεση και αποφεύγει τη συρραφή και συγκόλληση όμοιων ή αντίθετων πραγμάτων.
            Η διήγηση και η περιγραφή είναι φυσικότατη, σύμμετρη ευάρμοστη και αρμονική.
            Είναι φανερό πως αυτό δε μπορεί να βαλθεί σε κανόνες και συνταγές.
            Είναι εκκολαπτόμενο ταλέντο της, που ύστερα από μεγάλο κόπο και χρόνο θα αποκτήσει την ιδμοσύνη,  απαραίτητη για το πονοδρόμημά της.
            Ο σεμνός χαρακτήρας της και η πνευματική της συγκρότηση την προφυλάσσει από τη φιλάρεσκη επίδειξη διανοούμενου.
            Οι ιδέες και οι στοχασμοί της εκφράζουν την πραγματικότητα και δεν είναι συνταγές νουθεσίας καθωσπρεπεισμού με τη μορφή δασκαλισμού και διδακτισμού.
            Δε γράφηκαν στο χιόνι για να σβήσουν και λησμονηθούν.
            Γράφηκαν σε πέτρα για να μείνουν και να αποτελέσουν τη μαγιά και τη σερμαγιά για τα μελλοντικά της δημιουργήματα.
            Όταν διαβάζουν τα παιδιά το κείμενό της, ακούνε την ανάσα της και ξυπνούν οι δικές τους αναμνήσεις.
            Ακόμα και οι μεγάλοι διαβάζοντάς το, μεγαλώνει ο νόστος και συνειρμικά γυρίζουν στις δικές τους παιδικές αναμνήσεις.
 
Η δομή του
            Το περιεχόμενο είναι δομημένο σε ενότητες που γεννιούνται από τις ενέργειες τις παρέας, από τη ζωή των κατοίκων του χωριού και από την επίδραση του φυσικού μεγαλείου.
            Τα καταπράσινα λιβάδια, τα βαθύσκιωτα πλατάνια τα γάργαρα νερά τα καθαρά ποτάμια, τα γλυκόλαλα πουλιά που σπαθίζουν τον ουρανό, το τραγούδι του τζίτζικα, τη γλυκόλαλη φλογέρα, τα κουδουνίσματα των προβάτων, οι γεωργοί με τα αυλακωμένα από τη σκληρή δουλειά πρόσωπα, τα λυγερόκορμα κορίτσια της ερημιάς αυτές αφέντησες που γυρίζουν από τα χωράφια τους, τραγουδώντας, «όντας η μέρα σώνεται και βασιλεύει ο ήλιος» το δροσερό αεράκι και οι ηλιόλουστες μέρες, τα δοξασμένα βουνά με τα απόγκρεμνα τις δειράδες και της πανύψηλες κορφές, εκεί που κουρνιάζουν τα σύννεφα, στήνουν οι αητοί τις φωλιές τους και ρεκάζουν τ' αγρίμια.
 
Η λογοτεχνική του αξία
            Το περιεχόμενό του είναι ένα ασταμάτητο ρυάκι ευαισθησίας, προσιτό στο πνευματικό και ψυχικό κόσμο του παιδιού.
            Με κρυσταλλένια σκέψη και εκφραστική γλαφυρότητα αγγίζει τις καρδιές των παιδιών.
            Η απεικόνιση και το περιεχόμενο αποτελούν αρμονική σύζευξη και οι ιδέες εμπλουτίζονται, αναζωογονούνται, ανανοηματοδούνται και σε οδηγούν στο στοχασμό και στην επαναμάγευση του φυσικού και του ανθρώπινου περιβάλλοντος.
            Εξωτερικεύει αυθόρμητα και έντεχνα τον εσωτερικό της κόσμο, που είναι δομημένος με ευγενή μέταλλα ανθρωπιάς, αγάπης καλοσύνης και η ψίχα της ψυχής θρεμμένη με τις αξίες της ζωής.
            Με την παραστατική της δύναμη και την ορμητική πνοή της σε παρωθεί στην αναζήτηση φυσικού περιβάλλοντος σε καλεί στη φύση που σε εξαγνίζει σε εξευγενίζει και σε οδηγεί στο στοχασμό:  «ό,τι δε συνέβη είναι ό,τι δεν πόθησες ποτέ».
            Απαλλαγμένη ενσυνείδητα από το στείρο δογματισμό με τον εύρυθμο και καθαρό λόγο, μπολιάζει τις συνειδήσεις με αρχές  και διαχρονικές αξίες.
            Για την πραγματική έκφραση του γεγονότος, θηρεύει το αληθινό, το πραγματικό και αποφεύγει με περίσσεια δεξιότητα τη μυθική απεικόνιση και ερμηνεία των περιστατικών και των επεισοδίων.
            Γνωρίζει η συγγραφέας, ότι στην πραγματικότητα η ψυχική ζωή είναι ένα ενιαίο σύνολο και οι πνευματικές λειτουργίες βρίσκονται σε στενή οργανική αλληλεξάρτηση και συνοχή χωρίς να υπάρχουν στεγανά χωρισμένα δώματα.
            Το υλικό της αίσθησης και η ψυχοδιανοητική διαμόρφωση αποτελούν ενιαία λειτουργία.
            Η ευθύνη της πολιτείας και της παιδείας είναι μεγάλη, γιατί «η μορφή που παίρνει κάθε φορά το περιβάλλον, είναι ανάγλυφο αποτύπωμα της ψυχοπνευματικής οργάνωσης του υποκειμένου.
            Φαίνεται πεντακάθαρα από το πρώτο ξεκίνημά της, ότι η συγγραφέας δεν επηρεάστηκε από την αψυχολόγητη παραμυθένια αγωγή, που αφειδώλευτα προσφέρει η πολιτεία μας στα παιδικά μαθητικά μας χρόνια, ούτε από τις δεκάδες παιδικά βιβλία που κυκλοφορούνται.
            Η κίνησή της είναι πράξη ευθύνης, γνώσης, ψυχής και πράξη πραγματικού πολιτισμού.
            Αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί ενώ ακόμα δε μέστωσε ο πνευματικός της κόσμος, ξεκίνησε στο πονοδρόμημά της να αποκτήσει την απαραίτητη ιδμοσύνη για να προσφέρει στα ελληνόπουλα ρεαλιστική παιδική λογοτεχνία κατοχυρωμένη από τη γνώση του αρχαίου πνευματικού μας πολιτισμού.
            Ο Πλάτωνας στο Β΄Βιβλίο της «Πολιτείας»  του, επικρίνει την παραμυθένια αγωγή και δεκάδες Έλληνες και ξένοι επιστήμονες τάχθηκαν με την άποψη αυτή.
            Η συγγραφέας με επίγνωση της αποστολής της γκρεμίζει τα αναχώματα που στηθήκανε με τις αντιρρήσεις ορισμένων παιδαγωγών, για να περάσει το ρεύμα που ανακόπηκε και να απελευθερώσει τις κλειδαμπαρωμένες αλήθειες και τις δεμένες καρδιές και πορευτούν με το ρυθμό που σαλπίζει η πραγματικότητα και ο ρεαλισμός.
            Οι πρωτόγονες και οι μαγικές πεποιθήσεις εκφράζουν την μυθολογική ερμηνεία του κόσμου και ικανοποιεί τους απαίδευτους.
            Ο μέγα - χώρος ερευνήθηκε, τα σπήλαια, πατήθηκαν, οι δράκοντες ξεριζώθηκαν, οι μαγικές πηγές με τα αθάνατα νερά στέρεψαν, οι καλικάντζαροι εξαφανίσθηκαν, τα παγανά δεν παγανίζουν, οι πεθαμένοι δε βρυκολακιάζουν, τα βασιλόπουλα και οι βασιλοπούλες περνούν μπροστά μας ως «κοινοί θνητοί» .
            Αλλά, γιατί ακόμα ένας μεγάλος αριθμός του λαού μας παραμένει ακόμα αιχμάλωτος των προλήψεων και δεισιδαιμονιών και ζητάει απόκριση στα προβλήματά του από τις μάγισσες, τα μέντιουμ, τις χαρτορίχτρες και τις φλιτζανούδες… και καταντούν θύματα των επιτηδείων της πολιτισμένης κοινωνίας μας;
            Σίγουρη να είσαι, ότι ο σπόρος σου, θα βρει γόνιμο έδαφος θα αντρανίσει, θα καρπίσει και ο θερισμός θα γίνει με χαρά και με τραγούδια και θα γευτεί ο λαός τις αλήθειες της ζωής.
            Το ασφαλέστερο κανάλι για τη δημιουργία προλήψεων και δεισιδαιμονιών είναι η παραμυθένια αγωγή, που κάνει τον άνθρωπο ευάλωτο σε οποιαδήποτε μορφή σκλαβιάς.
            Η κοινωνία μας έχει ανάγκη από αληθινή παιδεία, επιστημονική ΠΑΙΔΕΙΑ.
            «Η γνώση είναι κατά κύριο λόγο κατηγορική διεργασία της πραγματικότητας, επομένως λειτουργία που κάνει φανερή την πλαστική δραστηριότητα του θεωρητικού συνειδέναι»  γράφει ο μεγάλος παιδαγωγός Ε. Παπανούτσος.
 
Η παιδαγωγική του αξία
            Η συγγραφέας πιστεύει πως η τέχνη δεν είναι για την τέχνη ούτε για τους «μυημένους σ΄αυτή».
            Η Τέχνη με την ενότητα, τα αισθήματα, τις εικόνες και τις έννοιες μεταβάλλει τη φύση σε κόσμο ανθρώπινο και την εξανθρωπίζει.
            Το βιβλίο της έχει ζωτική δύναμη θα το κρατήσει στη ζωή και θα το κάνει κληρονομιά στους μελλούμενους καιρούς.
            Πηγάζουν μηνύματα κοινωνικής αγωγής. Το θεωρώ απαραίτητο για τα σχολεία. Οι μαθητές με το διάλογο, την αντίθεση τη σύνθεση, και την πρόταση θα αντλήσουν μηνύματα, ανθρωπιάς, αγάπης, αλληλεγγύης , σεβασμού, ελευθερίας δημοκρατίας και αγάπης για την πατρίδα.
 
Η προσωπικότητά της
            Γνώρισα τη Βασιλική Γκλόρια στο 6ο Πανελλήνιο συνέδριο του Ελληνικού Ινστιτούτου, που έγινε στην Αθήνα στις 5-6-7 Οκτωβρίου 2012 στην Αθήνα και ήταν ομιλήτρια.
            Μου έκανε εντύπωση η απροσποίητη φυσική και γαλήνια ευθυμία της.
            Η ευθυμία είναι η ευεστώ του  Δημόκριτου και επειδή σας ταιριάζει και σας εκφράζει, θα μου επιτρέψετε να κάνω μια πρόταση.
            Σας χαρίζω το λογοτεχνικό ψευδώνυμο με το όνομα Ευεστώ:  Είναι ο τίτλος του έργου του Δημόκριτου.
            Το πρώτο σου έργο αποτελεί εγγύηση ότι θα ακολουθήσουν και άλλα και η προσφορά σου στην παιδεία και την κοινωνία θα είναι καρποφόρα.
            Σας εύχομαι σύψυχα, χαρά, αγώνα, δημιουργία και παντοτινή ευθυμία.
                                                                       
Χρήστος Γκόντζος
 
 
(1) Ο κ. Χρήστος Γκόντζος είναι
π. Σχολικός σύμβουλος Π.Ε.
Μέλος της «Εταιρίας λογοτεχνών Ελλάδος»
Μέλος της «Ένωσης λογοτεχνών Ελλάδος»
Επίτιμος αντιπρόεδρος του:
«Συνδέσμου Ιστορικών συγγραφέων»
 

Ετικέτες (ελεύθερη σήμανση)